افاضات جدید حاج سروش

دکتر سروش رسما نزول قرآن از جانب خدا را انکار کرد

بنا به روایات سنتی، پیامبر تنها وسیله بود؛ او پیامی را که از طریق جبرئیل به او نازل شده بود، منتقل می‌کرد. اما به نظر من، پیامبر نقشی محوری در تولید قرآن داشته است. استعاره‌ی شعر به توضیح این نکته کمک می‌کند. پیامبر درست مانند یک شاعر احساس می‌کند که نیرویی بیرونی او را در اختیار گرفته است. اما در واقع - یا حتی بالاتر از آن: در همان حال - شخص پیامبر همه چیز است: آفریننده و تولیدکننده. بحث درباره‌ی این‌که آیا این الهام از درون است یا از بیرون حقیقتاً این‌جا موضوعیتی ندارد، چون در سطح وحی تفاوت و تمایزی میان درون و برون نیست.
به گزارش «جهان»، عبدالکریم سروش اخیرا در گفت و گویی با میشل هوبینک خبرنگار بخش عربی رادیو جهانی هلند که در رادیو زمانه نیز منتشر شده است، گفت: « بنا به روایات سنتی، پیامبر تنها وسیله بود؛ او پیامی را که از طریق جبرئیل به او نازل شده بود، منتقل می‌کرد. اما، به نظر من، پیامبر نقشی محوری در تولید قرآن داشته است».

متن کامل این مصاحبه به شرح زیر است:

چگونه می‌توان چیزی هم‌چون «وحی» را در جهان مدرن و راززدایی شده‌ی امروز، بامعنا دید؟

وحی «الهام» است. این همان تجربه‌ای است که شاعران و عارفان دارند؛ هر چند پیامبر این را در سطح بالاتری تجربه می‌کنند. در روزگار مدرن، ما وحی را با استفاده از استعاره‌ی شعر می‌فهمیم. چنان‌که یکی از فیلسوفان مسلمان گفته است: وحی بالاترین درجه‌ی شعر است.

شعر ابزاری معرفتی است که کارکردی متفاوت با علم و فلسفه دارد. شاعر احساس می‌کند که منبعی خارجی به او الهام می‌کند؛ و چیزی دریافت کرده است. و شاعری، درست مانند وحی، یک استعداد و قریحه است: شاعر می‌تواند افق‌های تازه‌ای را به روی مردم بگشاید؛ شاعر می‌تواند جهان را از منظری دیگر به آن‌ها بنمایاند.

به نظر شما، قرآن را باید محصول زمان خودش دید. آیا این سخن متضمن این نیز هست که شخص پیامبر نقشی فعال و حتی تعیین‌کننده در تولید این متن داشته است؟

بنا به روایات سنتی، پیامبر تنها وسیله بود؛ او پیامی را که از طریق جبرئیل به او نازل شده بود، منتقل می‌کرد. اما، به نظر من، پیامبر نقشی محوری در تولید قرآن داشته است.

استعاره‌ی شعر به توضیح این نکته کمک می‌کند. پیامبر درست مانند یک شاعر احساس می‌کند که نیرویی بیرونی او را در اختیار گرفته است. اما در واقع - یا حتی بالاتر از آن: در همان حال - شخص پیامبر همه چیز است: آفریننده و تولیدکننده. بحث درباره‌ی این‌که آیا این الهام از درون است یا از بیرون حقیقتاً این‌جا موضوعیتی ندارد، چون در سطح وحی تفاوت و تمایزی میان درون و برون نیست.

این الهام از «نَفس» پیامبر می‌آید و «نفس» هر فردی الهی است. اما پیامبر با سایر اشخاص فرق دارد؛ از آن رو که او از الهی بودن این نفس آگاه شده است. او این وضع بالقوه را به فعلیت رسانده است. «نفس» او با خدا یکی شده است. سخن مرا این‌جا به اشتباه نفهمید: این اتحاد معنوی با خدا به معنای خدا شدن پیامبر نیست. این اتحادی است که محدود به قد و قامت خود پیامبر است. این اتحاد به اندازه‌ی بشریت است؛ نه به اندازه‌ی خدا.

ادامه مطلب...

برف ناخواسته؛ قرار نبود امروز تهران برف ببارد

 سازمان هواشناسی کشور بارش برف امروز تهران را پیش‌بینی نکرده بود و بر اساس بولتن پیش‌بینی این سازمان آسمان تهران امروز باید صاف تا قسمتی ابری و تنها در ارتفاعات همراه با بارش می‌بود.
فریبا گودرزی، کارشناس سازمان هواشناسی در گفت‌وگو با فارس در این ‌‌باره گفت: سازمان هواشناسی بارش برف در تهران را در بولتن شب گذشته پیش‌بینی کرده بود البته معمولاً تفاوت اطلاعات بین بولتن روز و شب، خیلی کم اتفاق می‌افتد.

وی در ادامه گفت: سامانه بارش‌زا قرار بود در حال عبور از سواحل شمالی کشور به سمت شرق از عرض‌های جغرافیایی بالاتری بگذرد که کمی این سامانه به سمت پایین آمده و در حال عبور، باعث بارش در تهران نیز شده است.
کارشناس سازمان هواشناسی کشور اظهار داشت: بارش برف به طور پراکنده تا اواخر وقت امروز در تهران ادامه دارد و آسمان تهران برای فردا کمی ابری همراه با وزش باد پیش‌بینی می‌شود.
گودرزی بیشینه و کمینه دمای هوای تهران را برای فردا 3 و 5- درجه سانتی‌گراد اعلام کرد.
وی گفت: نقشه‌های هواشناسی بیانگر تقویت جریانات سرد شمالی و استقرار آن تا روز سه شنبه در کشور به ویژه در نواحی شرقی و مرکزی است از این رو بارش برف به طور متناوب در شمال شرق کشور و سواحل شرقی خزر و به طور پراکنده و ضعیف‌تر در بخش‌هایی از شرق و جنوب شرق و دامنه‌های شرقی البرز تا اواخر وقت روز دوشنبه ادامه دارد.

کارشناس سازمان هواشناسی کشور افزود: روند افزایش دما از امروز تا چهارشنبه از غرب کشور آغاز می‌شود.